rTMS INTERNATIONAL rTMS INTERNATIONAL

Dwangmatig schoonmaken en handen wassen

Na elke huishoudelijke taak voel je je besmet met bacteriën en overvalt je een intens vies gevoel, met dwangmatig schoonmaken tot gevolg. Een wasje draaien? Meteen je handen wassen. De vuilniszak vervangen? Weer handen wassen. Zelfs na het legen en vullen van de vaatwasser, grijp je telkens opnieuw naar de zeep. En niet te vergeten na het handen wassen elke keer weer te desinfecteren. Bij jou voelt het nooit genoeg. Maar wanneer is schoon, schoon genoeg?

 

Wanneer schoon zijn dwangmatig schoonmaken wordt

De meeste mensen voelen zich na het handen wassen voor een lange tijd schoon. Voor iemand met een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) kan dat frisse gevoel uitblijven, of bij het minste of geringste weer vies voelen. Raak je iets aan wat je als vies beschouwt? Dan is het tijd voor de zeep. Het kan aanvoelen als een oncomfortabel gevoel aan je handen. Waardoor je blijft wassen, wrijven en desinfecteren. Dit kan leiden tot een vicieuze cirkel van schoonmaakrituelen die niet alleen veel tijd kosten, maar ook emotioneel uitputtend zijn.

 

Van obsessies naar compulsies

De obsessieve angst om vies of besmet te zijn, is een veelvoorkomend symptoom van OCS. Gedachten over vuil en besmetting kunnen zo overheersend zijn dat je er alles aan doet om deze gevoelens te verminderen.

Dit leidt vaak tot dwangmatig gedrag, zoals:
– Het herhaaldelijk wassen van handen of langdurig douchen.
– Het obsessief en dwangmatig schoonmaken van het huis, keer op keer.
– Het vermijden van plekken of objecten die als “besmet” worden ervaren.
– Het ervaren van stress of de drang om de controle te behouden over hoe huisgenoten omgaan met vuile objecten of schoonmaakroutines.

Zelfs als je weet dat de angst irrationeel is, voelt het alsof je geen andere optie hebt dan de rituelen uit te voeren. Vaak bieden deze rituelen slechts tijdelijke verlichting, waarna de obsessieve gedachten opnieuw opkomen. Bovendien kan het ook spanning veroorzaken tussen familieleden of huisgenoten, vooral als zij de noodzaak van deze rituelen niet begrijpen of delen.

 

Praktische tips tijdens het schoonmaken

Herstel is een proces waar je actief aan moet deelnemen, hoe moeilijk het soms kan aanvoelen. Het helpt om bewust om te gaan met wat je voelt en ervaart. Wanneer je weet hoe patronen van dwangmatig schoonmaken zich ontwikkelen, is het makkelijker om deze aan te passen.

Houd een dagboek bij

Schrijf op wanneer je het gevoel kreeg dat je vies bent en wat de situatie was. Dit helpt je om patronen te herkennen en het geeft inzicht in je triggers. Het opschrijven kan ook een opluchting zijn op momenten dat je je overweldigd voelt. Schrijf alles van je af en stel jezelf de vraag: Wat kan ik doen om me beter te voelen? Kies vervolgens een activiteit die niets te maken heeft met wat je stress heeft veroorzaakt, zodat je je gedachten kunt verzetten en tot rust komt.

Pas je rituelen aan

Raak bijvoorbeeld kort een object aan dat je als “vies” ervaart, zoals een deurklink. Was daarna niet meteen je handen. Bouw dit langzaam op, zodat je leert dat er geen gevaar is en je angst afneemt. Dit noem je exposure, waarbij je jezelf blootstelt aan je angsten en jezelf confronteert met je angstgedachten. Beperk je schoonmaakrituelen. Spreek met jezelf af om bijvoorbeeld maar één keer je handen te wassen na een specifieke activiteit. Verleng de tijd tussen het schoonmaken stap voor stap. Je kan ook de verschillende taken die je als vies beschouwt achter elkaar doen, zodat je minder vaak je handen hoeft te wassen.

Zoek steun of professionele hulp

Praat over OCS met een lotgenotengroep. Het delen van je gevoelens kan je helpen je minder alleen te voelen en biedt de kans om nieuwe strategieën te ontdekken. Kies vooral wat bij jou past; wat voor de één werkt, is niet altijd effectief voor een ander. En als iets niet meteen helpt, wees dan geduldig. Het kost tijd om nieuwe, gezondere patronen aan te leren en daar vertrouwd mee te raken.

Ook je familie of huisgenoten kunnen een belangrijke rol spelen in jouw herstel door niet langer mee te doen aan je rituelen. Het komt vaak voor dat naasten bewust of onbewust worden meegetrokken. Dit kan de impact van de dwang verminderen of tijdelijk draaglijker maken, maar het houdt het patroon in stand. Door open het gesprek aan te gaan, kunnen jullie samen ontdekken hoe ze jou het beste kunnen ondersteunen zonder de dwangmatige handelingen te versterken.

 

Niet alle bacteriën zijn slecht

Wist je dat niet alle bacteriën slecht zijn? Sterker nog, veel bacteriën zijn juist goed voor je! Ze beschermen je huid en darmen tegen schadelijke indringers en houden je immuunsysteem sterk. Door te veel schoon te maken, kun je deze goede bacteriën onbedoeld wegspoelen, waardoor je lichaam minder weerbaar wordt. Je hoeft je niet constant zorgen te maken; je lichaam is prima in staat om met de meeste bacteriën om te gaan. Soms is het beter om even los te laten en erop te vertrouwen dat je lichaam het aankan.

 

Lees meer over depressie en behandelmogelijkheden of ontdek of rTMS passend is voor jouw situatie.

MEER INZICHT IN WAT JE ERVAART

Wat je herkent is het waard om te onderzoeken

Misschien heeft wat je net hebt gelezen je aan het denken gezet. Door je verder te verdiepen kun je beter begrijpen wat je ervaart en wat jou mogelijk kan helpen. Lees meer over depressie en behandelmogelijkheden, of ontdek of rTMS passend is voor jouw situatie.

→

Meer over depressie

Herken je dit?

Lees meer over depressie en de behandelmogelijkheden.

LEES MEER

→

→

Doe de zelftest

past rtms bij jou?

Ontdek met een paar vragen of rTMS mogelijk bij je past.

START TEST

→

Misschien ook interessant

Je hoopt je snel beter te voelen, maar merkt dat je emotioneler of gespannener bent en bepaalde klachten juist toenemen. Dat kan verwarrend zijn. Toch kunnen klachten tijdens een behandeltraject tijdelijk heftiger aanvoelen en kan dit samenhangen met het behandel- en herstelproces.
Je weet dat je veilig bent, maar je lichaam lijkt het tegenovergestelde te zeggen. Je probeert jezelf gerust te stellen, maar positieve gedachten maken geen enkel verschil. Als je dit vaker ervaart, kan het helpen om te zorgen voor meer zintuiglijke veiligheid. Maar hoe doe je dat?
Hoop kan een belangrijke rol spelen bij het herstel van een depressie, ook wanneer verbetering ver weg lijkt. Lees hoe hoop samenhangt met gedachten en gedrag, hoe je tekenen van vooruitgang kunt herkennen en hoe je hoop kunt versterken.