therapieresistente Depressie
Wat is een therapieresistente depressie?
Therapieresistente depressie (TRD) is een unipolaire depressie die onvoldoende reageert op ten minste twee opeenvolgende, goed uitgevoerde behandelingen volgens de richtlijnen. Een unipolaire depressie betekent dat iemand uitsluitend depressieve periodes doormaakt, zonder manische of hypomane episodes. Het gaat dus om dezelfde diagnose, namelijk depressie, maar met een hardnekkiger verloop.
TRD gaat vaak gepaard met ernstigere symptomen, een langere duur van de depressie en een grotere impact op het dagelijks functioneren dan een depressie die wel reageert op behandeling. Dit kan frustrerend en ontmoedigend voelen, zeker wanneer je al veel hebt geprobeerd. Maar juist bij deze vorm van depressie is het belangrijk om opnieuw zorgvuldig te kijken naar het klachtenbeeld, eerdere behandelingen en mogelijke vervolgstappen.
Complex verloop
Klachten kunnen langer aanhouden en reageren minder goed op standaardbehandelingen. Dit vraagt om specialistische diagnostiek en maatwerk.
Specialistische behandeling
Er zijn naast antidepressiva en gesprekstherapie aanvullende behandelopties mogelijk, zoals rTMS, combinatiebehandelingen of intensievere trajecten.
Hoopvol perspectief
Door verder te kijken dan standaardbehandelingen, vergroten we de kans op herstel en kwaliteit van leven. Zelfs bij therapieresistentie.
Wanneer spreek je van therapie resistentie?
Van therapieresistente depressie wordt meestal gesproken wanneer ten minste twee behandelingen volgens de geldende richtlijnen zijn uitgevoerd, maar onvoldoende effect hebben gehad.
Dat kan bijvoorbeeld gaan om twee verschillende antidepressiva in een adequate dosering en duur, psychotherapie zoals cognitieve gedragstherapie, of een combinatie van beide. Belangrijk hierbij is dat de behandeling goed is doorlopen: de juiste dosering, voldoende tijd om effect te merken en passende begeleiding. Soms blijkt namelijk dat een behandeling te kort is ingezet of niet goed aansloot bij het klachtenpatroon. Therapieresistentie betekent dus dat de standaard eerste stappen onvoldoende resultaat hebben gegeven.
Dat vraagt om een herbeoordeling:
- Klopt de diagnose?
- Spelen er andere factoren mee, zoals trauma, persoonlijkheidskenmerken of lichamelijke aandoeningen?
- Zijn er aanvullende behandelopties die nog niet zijn ingezet?
Goed om te weten
Mensen met therapieresistentie hebben vaak al veel geprobeerd. Hoop gehad. Teleurstelling ervaren. Opnieuw begonnen. Het zegt iets over het verloop van de behandeling, niet over jou als persoon. Het beschrijft alleen dat er tot nu toe onvoldoende effect is geweest en dat er opnieuw gekeken mag worden naar wat wél helpend kan zijn.
Waarom reageer je minder goed op behandeling?
Depressie is geen uniforme aandoening
Onder dezelfde diagnose kunnen verschillende biologische, psychologische en sociale factoren schuilgaan. Dat maakt dat niet iedere depressie op dezelfde manier reageert op behandeling. Bij sommige mensen spelen neurobiologische factoren een grotere rol, zoals verstoringen in hersennetwerken die betrokken zijn bij stemming, motivatie en stressregulatie. Bij anderen kunnen langdurige stress, traumatische ervaringen of hardnekkige negatieve denkpatronen de klachten in stand houden.
Ook kan het voorkomen dat een depressie samengaat met andere aandoeningen, zoals angststoornissen, ADHD of lichamelijke klachten. Dit kan het herstel bemoeilijken en vraagt soms om een aangepaste behandelstrategie.
De impact van therapieresistentie
Een therapieresistente depressie is zwaar om met je mee te dragen. Weet dat je er niet alleen voor staat en dat een specialistische behandeling kan helpen.
Langdurige uitputting
Klachten houden langer aan en zijn vaak heftiger. Dit vraagt veel van je energie en veerkracht. Het idee dat er geen vooruitgang is geboekt, is zwaar en ontmoedigend.
Verlies van vertrouwen
Herhaalde teleurstelling in behandelingen kan zorgen voor meer onzekerheid en verlies van hoop. Sommigen gaan twijfelen aan zichzelf of aan de mogelijkheid van herstel.
Dagelijks functioneren
Een dagelijkse structuur, sociale contacten onderhouden en productief zijn op werk is een uitdaging. Dit heeft een negatieve impact op werk, relaties en kwaliteit van leven.
Mijn depressie is therapieresistent, wat nu?
Zorgprofessionals werken met behandelrichtlijnen: bewezen behandelopties die zorgvuldig en stapsgewijs worden ingezet, afgestemd op jouw klachten en behandelgeschiedenis. Vaak is al gestart met psychotherapie en/of medicatie. Wanneer deze behandelingen onvoldoende verbetering geven, wordt gekeken naar aanvullende of specialistische behandelvormen, zoals neuromodulatie met rTMS. Dit is geen laatste redmiddel, maar een gerichte vervolgstap binnen een bredere behandelstrategie.
Soms worden behandelingen gecombineerd, soms wordt een andere route gekozen. Behandelingen kunnen variëren van het toevoegen van andere medicatie (augmentatie) zoals lithium, tot geavanceerdere technieken zoals rTMS, esketamine, EMDR, of in ernstige gevallen elektroconvulsietherapie, vaak gecombineerd met intensieve psychotherapie en psychosociale ondersteuning om maatwerk te leveren. Wat altijd centraal staat, is wat in jouw situatie het meest passend is.
Neuromodulatie
Wanneer eerdere behandelingen onvoldoende effect hebben gehad, kan neuromodulatie een passende vervolgstap zijn. Neuromodulatie richt zich op het beïnvloeden van hersenactiviteit die betrokken is bij depressieve klachten. Een veel toegepaste vorm van neuromodulatie is rTMS, een behandeling waarbij specifieke hersengebieden gericht worden gestimuleerd.
Waarom rTMS helpend kan zijn
De stimulatie wordt toegepast op specifieke hersengebieden die betrokken zijn bij depressieve klachten. De behandeling werkt op het brein, waardoor systemische bijwerkingen uitblijven. rTMS kan goed worden gecombineerd met psychotherapie of medicatie. Uit onderzoek blijkt dat veel mensen met therapieresistente depressie alsnog verbetering ervaren.
Praktische overwegingen
Meestal vinden sessies meerdere keren per week plaats gedurende enkele weken. Daarnaast is de behandeling niet voor iedereen geschikt; bepaalde factoren kunnen een contra-indicatie vormen. Sommige mensen ervaren bijwerkingen, zoals hoofdpijn of een pijnlijk gevoel op de hoofdhuid. Ook verschilt het effect per persoon.
Wat is rTMS?
Met rTMS therapie werken we aan de hersengebieden die uit balans zijn, zonder dat er verdoving of ingrepen nodig zijn.
Hoe werkt de behandeling?
Ons team is gespecialiseerd in de behandeling van depressie en dwang, waarbij we zowel rTMS als gesprekstherapie inzetten.
Wat is het effect van rTMS?
rTMS helpt de balans in de hersenen te herstellen, met effecten die op de lange termijn merkbaar blijven.
Gespecialiseerde zorg bij depressie
Therapieresistente depressie vraagt om specialistische kennis en ervaring. Binnen rTMS International richten wij ons juist op deze complexe behandeltrajecten. We kijken niet alleen naar wat niet heeft gewerkt, maar vooral naar waar nog mogelijkheden liggen.
Wanneer eerdere behandelingen onvoldoende hebben geholpen, kan dat onzeker maken. Juist dan is het belangrijk om behandeld te worden in een setting waar ervaring is met complexe depressie. We nemen de tijd om zorgvuldig te onderzoeken welke aanpak het beste aansluit bij jouw situatie.
Zorgvuldige beoordeling
Bij therapieresistente depressie is het belangrijk om niet alleen vooruit te kijken, maar ook zorgvuldig terug te kijken. Welke behandelingen zijn precies ingezet? In welke dosering? Hoe lang? Wat was het effect? Wij bespreken open en transparant wat een behandeling bij rTMS International kan betekenen en wat niet.
Klaar voor een nieuwe stap?
Er is een behandeling die werkt, ook als eerdere therapieën niet genoeg hielpen. Ontdek rTMS of stel een vraag.
