Zon, zee, strand: veel mensen kijken uit naar de zomer. Maar niet iedereen wordt er blij van: een klein deel van de Nederlanders kampt met een zomerdepressie. Wat houdt het in en hoe ontstaat het? rTMS International legt het uit.
Wat is een zomerdepressie?
Een zomerdepressie is niet een veel voorkomende term, maar is grofweg hetzelfde als een ‘gewone’ depressie. Het verschil is dat het komt en gaat met het zomerseizoen. In Nederland krijgt ongeveer 0,1 procent van de bevolking te maken met een zomerdepressie. Bij een zomerdepressie hebben mensen last van het feit dat het langer licht blijft, de zon schijnt en het buiten warmer is. Zomerdepressie, ook bekend als Seasonal Affective Disorder (SAD) met een zomerpatroon, is een vorm van seizoensgebonden depressie waarbij mensen sombere gevoelens ervaren tijdens de zomermaanden. Dit staat in contrast met de meer bekende winterdepressie, waarbij somberheid optreedt in de herfst en winter.
Kenmerken van een zomerdepressie
- Somberheid en neerslachtigheid. Net als bij andere vormen van depressie ervaren mensen met zomerdepressie aanhoudende somberheid en een gebrek aan interesse in dagelijkse activiteiten. Dingen die normaal plezier geven, kunnen ineens als een opgave voelen.
- Verlies van energie en vermoeidheid. Zomerdepressie kan gepaard gaan met een voortdurend gevoel van vermoeidheid, zelfs als je voldoende slaapt. Dit kan leiden tot lusteloosheid en het idee dat alles te veel is.
- Verstoring van het dag-nachtritme. Het lange daglicht en de warmte in de zomer kunnen je slaapritme verstoren. Dit kan resulteren in moeite met inslapen, vaak wakker worden of niet uitgerust wakker worden, waardoor klachten kunnen verergeren.
- Verlies van eetlust. Sommige mensen met zomerdepressie merken dat ze minder trek hebben of interesse verliezen in eten. Dit kan leiden tot gewichtsverlies en een verdere afname van energie.
Oorzaken van zomerdepressie
Eén van de bekendste oorzaken van een zomerdepressie is slechter en minder slapen door het warme weer. Daarnaast kun je tijdens de zomerperiode geconformeerd worden met een slecht zelfbeeld door mensen die in bikini’s en korte broeken lopen die er in jouw ogen wèl goed uitzien. Ook is er sociale druk voor veel mensen. Ze gaan vaker naar buiten en de terrassen zitten vol. Als je je eenzaam voelt of somber bent, wordt het contrast tussen jou en wat je op straat ziet steeds groter en vergroot het de kans op een zomerdepressie.
- Verstoring van het dag-nachtritme. De langere dagen en het felle licht in de zomer kunnen het natuurlijke dag-nachtritme verstoren. Dit heeft invloed op de aanmaak van melatonine, het hormoon dat belangrijk is voor een gezond slaapritme. Hierdoor kun je moeite krijgen met in- of doorslapen, wat je stemming negatief kan beïnvloeden.
- Hitte en warmte. Hoge temperaturen kunnen leiden tot lichamelijk ongemak, vermoeidheid en een gevoel van onbehagen. Dit kan ervoor zorgen dat je sneller uitgeput raakt en somberheid verergert, vooral als je slecht tegen warmte kunt of al gevoelig bent voor stress.
- Sociale druk. In de zomer is er vaak een onuitgesproken verwachting om vrolijk, actief en sociaal te zijn. Dit kan leiden tot extra stress en gevoelens van falen of somberheid als je je niet zo voelt, of het idee hebt niet mee te kunnen doen met de ‘zomerse gezelligheid’.
- Problemen met zelfbeeld. Zomerse beelden van blije, ontspannen en perfect ogende mensen op sociale media, stranden of terrasjes kunnen pijnlijk zijn als je worstelt met een negatief zelfbeeld. Dit kan je onzekerheid vergroten en bijdragen aan een somber gevoel, waardoor klachten van zomerdepressie kunnen verergeren.
Wat kun je doen bij zomerdepressie?
Heb je weleens een zomerdepressie gehad en wil je deze dit jaar niet de ruimte geven om aan te wakkeren? Dan kunnen de volgende tips helpen:
- Houd vaste patronen en tijden aan
- Beweeg en sport, hoe moe je ook bent
- Trek je niet terug, maar probeer juist mensen te blijven zien
- Doe dingen die je plezier geven
- Plan ontspannende activiteiten in
Zoek professionele hulp. Als je last hebt van aanhoudende somberheid, vermoeidheid of andere symptomen van zomerdepressie, is het belangrijk om professionele hulp te zoeken, zoals een huisarts of psycholoog. Blijf in beweging. Matige lichaamsbeweging, zoals wandelen of sporten, kan helpen om het humeur te verbeteren en het gelukshormoon serotonine te verhogen. Zorg voor een goede nachtrust. Probeer een regelmatig slaapritme aan te houden, ook in de zomer.
Zoek daglicht. Probeer elke dag even naar buiten te gaan om wat daglicht te krijgen, maar vermijd overmatige blootstelling aan fel zonlicht als dit je overweldigt. Een wandeling in de ochtend of avond is een goede manier om dat beetje beweging te krijgen. Houd contact met de mensen die dicht bij je staan. Blijf contact houden met vrienden en familie, zelfs als je er geen zin in hebt. Praten over je gevoelens kan opluchten. Beperk sociale media. Sociale media kunnen een vertekend beeld geven van de werkelijkheid. Probeer het gebruik te beperken, vooral als het je somber maakt.
Tips tegen een depressieve zomers
Als het je niet lukt om een vast patroon aan te houden of te bewegen en als je leven verstoord blijft, ook na de zomerperiode, is het goed om professionele hulp in te schakelen. Bij rTMS International behandelen wij depressie met behulp van rTMS en gesprekstherapie. Meld je aan voor de behandeling of klik hier voor meer informatie over rTMS.
Bron: NU.nl
Meer over seizoensgebonden depressies:
Studies van klinische populaties suggereren dat er voornamelijk twee tegengestelde patronen zijn van seizoensgebonden depressies, zomer- en winterdepressie. Bovendien is er voorlopig bewijs dat de twee seizoensgebonden depressies tegengestelde soorten symptomen kunnen hebben. In een studie zijn de symptomen van depressie gevolgd bij 30 mensen met recidiverende zomerdepressie en 30 mensen met recidiverende winterdepressie en zijn de symptoomprofielen van de twee groepen vergeleken.
In overeenstemming met voorspellingen op basis van eerder onderzoek, vondt men dat depressieve winters vaker atypische symptomen hadden, met verhoogde eetlust, verlangen naar koolhydraten, gewichtstoename en hypersomnie, en dat depressieve zomers vaker endogene symptomen hadden, met verminderde eetlust en slapeloosheid.
Een clusteranalyse uitgevoerd op de symptoomprofielen van de mensen zonder verwijzing naar het seizoen van optreden van hun afleveringen scheidde 78% van de zomer depressieven en winter depressieven van elkaar op basis van hun symptomen (bron: sciencedirect.com). Oftewel mensen met een zomerdepressie hebben vaker last van verminderde eetlust en slapeloosheid. Mensen met een winterdepressie hebben meer last van een verhoogde eetlust en hypersomnie (overmatig willen slapen).
