Verslaving kent veel gezichten. Voor sommigen gaat het om middelen, voor anderen gaat het om gedrag. Wat deze vormen met elkaar verbindt, is dat ze allemaal het beloningssysteem in ons brein uit balans brengen. Kan rTMS helpen om die balans te herstellen, oftewel: werkt rTMS bij verslaving?
Hoe werkt verslaving in het brein?
Het draait voornamelijk om dopamine: de neurotransmitter die ons een gevoel van beloning of motivatie geeft. Zowel middelen- als gedragsverslaving zorgen voor een (kunstmatige) piek in dopamine. Het probleem? Je brein raakt eraan gewend. Steeds meer prikkels zijn nodig voor hetzelfde effect. Ondertussen maakt je brein minder van nature eigen dopamine aan. Daardoor voel je je zonder middel of gedrag vaak somber, futloos of leeg.
4 onderzoeken over rTMS bij verslaving
rTMS is een behandeling waarbij met magnetische pulsen specifieke hersengebieden worden gestimuleerd. Bij depressie richt rTMS zich vaak op de prefrontale cortex, het hersengebied dat betrokken is bij stemming, motivatie en zelfbeheersing. Onderzoek laat zien dat juist dit gebied bij verslaving vaak minder actief is. Hierdoor wordt het lastiger om impulsen te beheersen en gezonde keuzes te maken. Door de prefrontale cortex te stimuleren, kan rTMS dit systeem opnieuw activeren.
rTMS bij alcoholverslaving
Uit onderzoek blijkt dat rTMS kan helpen om trek in alcohol (craving) te verminderen. In een studie kregen mensen die net een detox hadden afgerond tien dagen lang rTMS-behandelingen bovenop hun gebruikelijke zorg. In de eerste maanden na de behandeling hadden mensen die rTMS kregen minder trek in alcohol en gebruikten ze ook minder vaak dan de controlegroep.Vooral na drie maanden was dit verschil duidelijk merkbaar, maar na een jaar waren de verschillen tussen de groepen kleiner geworden.
rTMS kan een waardevolle extra behandeling zijn na een detox, omdat het helpt om de eerste maanden met minder trek en minder gebruik door te komen. Dat is juist de periode waarin terugval vaak op de loer ligt. Op de lange termijn lijkt het effect af te nemen, dus het is belangrijk dat rTMS altijd wordt gecombineerd met andere therapieën en goede nazorg.
rTMS en stoppen met roken bij kankerpatiënten
Stoppen met roken is extra belangrijk voor kankerpatiënten: het vergroot de kans op herstel en vermindert complicaties. Toch lukt dit veel mensen niet. Een kleine studie onderzocht of rTMS hierbij kan helpen. Patiënten kregen vijf dagelijkse sessies rTMS of een nep behandeling. De groep die rTMS kreeg, rookte minder en had minder trek in sigaretten. rTMS lijkt een veelbelovende steun om craving te verminderen en stoppen makkelijker te maken voor kankerpatiënten. Meer onderzoek is nodig om dit te bevestigen.
rTMS bij cocaïneverslaving
Cocaïneverslaving is een groot probleem en huidige behandelingen zijn vaak onvoldoende effectief. rTMS wordt onderzocht als een mogelijke nieuwe therapie. In een studie kregen 20 mensen met cocaïneverslaving een intensief rTMS-programma van 4 weken, gericht op de linker prefrontale hersengebieden. Zestien deelnemers maakten de behandeling af. De resultaten waren veelbelovend:
- Bij meer dan de helft (56%) was de urinetest na 4 weken negatief.
- Craving nam merkbaar af tegen het einde van de behandeling.
- Ook klachten als depressie, angst en anhedonie (het niet meer kunnen genieten van dingen) waren verminderd.
rTMS bij gokverslaving
In een recente casus kreeg een jonge man met ernstige gokproblemen 24 sessies rTMS gericht op de linker prefrontale cortex. Tijdens de sessies werd hij bewust geconfronteerd met triggers, zoals pokerbeelden, om de hersencircuits die met gokken te maken hebben extra te activeren. Tijdens de zes weken rTMS-behandeling ervaarde hij een duidelijke vermindering van gokdrang en kon hij zich beter op zijn werk concentreren zonder opdringerige gedachten aan gokken. rTMS kan helpen om gok drang en stemmingsklachten te verminderen. Het combineren van rTMS met “symptoom provocatie”, dus het bewust oproepen van gok gedachten tijdens de behandeling, lijkt de werking nog krachtiger te maken. Er is meer onderzoek nodig, maar deze eerste resultaten zijn veelbelovend voor mensen die worstelen met gokverslaving.
Kan rTMS helpen bij verslaving?
Ja, rTMS kan ondersteunen bij het verminderen van verslavingsgedrag, maar werkt het beste in combinatie met andere behandelvormen. Het kan het brein helpen om de biologische drang te doorbreken, maar de onderliggende oorzaken van de verslaving, zoals stress, trauma of emoties, vragen ook aandacht. Alleen door zowel het brein als de psychologische achtergrond van de verslaving te behandelen, ontstaat er een duurzame basis voor herstel.
Bij rTMS International richten we ons niet op verslavingsbehandelingen, maar uitsluitend op depressie en OCS. Daar is het doel van rTMS heel anders: we stimuleren hersengebieden die minder actief zijn, zodat klachten zoals somberheid, angst en dwanggedachten verminderen. Dit gaat dus niet over het doorbreken van een verslavingsdrang, maar over het herstellen van de balans in hersencircuits die bij depressie of OCS verstoord zijn. Gesprekstherapie speelt hierbij een aanvullende rol, omdat daarin aandacht is voor de psychologische en sociale factoren die de klachten beïnvloeden.
