rTMS INTERNATIONAL rTMS INTERNATIONAL

Hersenwerking bij OCS

Als je te maken hebt met OCS, lijkt het alsof je gedachten en handelingen een eigen leven leiden. Het heeft alles te maken met de manier waarop de hersenen functioneren. Wanneer die werking verstoord is, kan het voelen alsof je vastzit in een eindeloze herhaling, waarbij gedachten en handelingen zich vastzetten in een patroon dat je maar niet kunt doorbreken.

 

De werking van de hersenen bij OCS

Inzicht krijgen in de hersenwerking bij OCS biedt waardevolle inzichten in de oorzaak en het onderhoud van de stoornis. Het is niet alleen een kwestie van obsessies en compulsies. Het is een verstoring in de hersenstructuren die een constante stroom van obsessieve gedachten en dwangmatige gedragingen veroorzaken.

OCS ontstaat vaak door een combinatie van genetische, biologische, psychologische en omgevingsfactoren. Ongeacht de onderliggende oorzaak, is er altijd sprake van een verstoorde werking van de hersenen. Deze onregelmatigheden in de communicatie tussen de prefrontale cortex, basale ganglia en thalamus, dragen bij aan de ontwikkeling van deze stoornis. Daarnaast speelt de werking van neurotransmitters, zoals serotonine, een belangrijke rol.

 

Neurotransmitters

In je hersenen zitten miljarden zenuwcellen, ook wel neuronen genoemd. Deze neuronen communiceren met elkaar door elektrische signalen te sturen. Om die communicatie te laten plaatsvinden, gebruiken ze neurotransmitters om zo de signalen van de ene zenuwcel naar de andere overbrengen.

Nu zijn er twee soorten neurotransmitters die invloed hebben op de activiteit van neuronen. stimulerende (excitatoire) en remmende (inhibitoire) neurotransmitters:

  • Excitatoire neurotransmitters stimuleren neuronen en zorgen ervoor dat ze een signaal doorgeven. Ze activeren de zenuwcellen, waardoor ze reageren. Dit is alsof je iemand aanspoort om een taak te doen. Een goed voorbeeld van een excitatoire neurotransmitter is glutamaat. Het helpt je neuronen om signalen sneller en efficiënter door te geven.
  • Inhibitoire neurotransmitters doen juist het tegenovergestelde. Ze remmen de activiteit van neuronen en zorgen ervoor dat de signalen niet doorgegeven worden, alsof je iemand tegenhoudt om iets te doen. Een voorbeeld hiervan is GABA, een neurotransmitter die helpt om je zenuwactiviteit in balans te houden en overactiviteit te voorkomen.

De belangrijkste neurotransmitter die betrokken is bij OCS is serotonine. Serotonine helpt bij het reguleren van stemming, angst en impulscontrole. Bij mensen met OCS is er vaak een verlaagde activiteit van serotonine in de hersenen, wat kan bijdragen aan de overmatige aandacht voor bepaalde gedachten en de drang om dwanghandelingen uit te voeren om die gedachten te neutraliseren of te verlichten.

Naast serotonine spelen dopamine en glutamaat ook een rol. Dopamine is betrokken bij beloning en motivatie. Een disbalans in dopaminesystemen kan leiden tot een overmatige focus op bepaalde obsessieve gedachten. Glutamaat is betrokken bij het geheugen en leren. Wanneer dit verstoord is, kan het de hersenen vatbaar maken voor herhalende dwanghandelingen.

Een verstoorde GABA-werking kan leiden tot overmatige activiteit in hersengebieden, zoals de basale ganglia en prefrontale cortex. GABA is ook belangrijk voor het reguleren van angst. Deze verstoorde regulatie maakt het moeilijker om gedachten en gedragingen te beheersen, wat de symptomen van OCS verergert.

 

Hersengebieden betrokken bij OCS

Hersengebieden zijn specifieke delen van de hersenen die verantwoordelijk zijn voor verschillende functies, zoals beweging, emoties, geheugen en cognitieve processen. Als het gaat om de hersenwerking bij OCS zijn er verschillende hersengebieden verantwoordelijk voor de obsessieve gedachten en dwanghandelingen.

Prefrontale Cortex

De prefrontale cortex is verantwoordelijk voor het nemen van beslissingen, het plannen van acties en het reguleren van emoties. Bij OCS is er vaak een verhoogde activiteit in dit gebied, vooral wanneer je geconfronteerd wordt met obsessieve gedachten. Dit betekent dat de hersenen de neiging hebben om dwangmatige gedachten te herhalen en deze als “bedreigend” of “gevaarlijk” te bestempelen, ook al is er geen rationele reden om dit te denken.

De prefrontale cortex wordt dus overactief bij het beoordelen van risico’s of het plannen van acties om ‘controle’ te krijgen over de gedachten. Dit verklaart waarom je voortdurend blijft denken dat je iets moet doen om “veilig” te zijn, zoals herhaaldelijk handen wassen of controleren of de deur op slot zit.

Basale ganglia

De basale ganglia, een groep structuren in de hersenen die betrokken zijn bij het ontwikkelen van gewoonten en motorische handelingen, is ook verstoord bij OCS. Bij gezonde mensen helpt dit gebied om gewoontegedrag te reguleren, maar bij mensen met OCS werkt het niet zoals het zou moeten.

Er lijkt een verstoring te zijn in de communicatie tussen de basale ganglia en de prefrontale cortex. Dit leidt tot het ontstaan van dwanghandelingen. Wanneer de hersenen een obsessieve gedachte ervaren, activeert de prefrontale cortex het “overtuigen” van de hersenen om iets te doen om de angst te verminderen. De basale ganglia krijgt deze opdracht, wat resulteert in herhaalde handelingen, zoals het voortdurend controleren van apparaten, opruimen of het checken of de lichten uit zijn.

Thalamus

De thalamus speelt een cruciale rol in het verwerken en doorgeven van sensorische informatie naar andere delen van de hersenen. Dit centrum is ook betrokken bij OCS, vooral als het gaat om het doorgeven van obsessieve gedachten die blijven hangen in de hersenen. Bij mensen met OCS lijkt de thalamus te veel informatie door te geven over bepaalde zorgen, wat ervoor zorgt dat obsessieve gedachten herhaaldelijk opkomen. De overmatige doorstroom van signalen in de thalamus kan verklaren waarom het zo moeilijk is om obsessieve gedachten te stoppen, zelfs wanneer je je ervan bewust bent dat ze irrationeel zijn.

 

 

Lees meer over depressie en behandelmogelijkheden of ontdek of rTMS passend is voor jouw situatie.

MEER INZICHT IN WAT JE ERVAART

Wat je herkent is het waard om te onderzoeken

Misschien heeft wat je net hebt gelezen je aan het denken gezet. Door je verder te verdiepen kun je beter begrijpen wat je ervaart en wat jou mogelijk kan helpen. Lees meer over depressie en behandelmogelijkheden, of ontdek of rTMS passend is voor jouw situatie.

→

Meer over depressie

Herken je dit?

Lees meer over depressie en de behandelmogelijkheden.

LEES MEER

→

→

Doe de zelftest

past rtms bij jou?

Ontdek met een paar vragen of rTMS mogelijk bij je past.

START TEST

→

Misschien ook interessant

Je hoopt je snel beter te voelen, maar merkt dat je emotioneler of gespannener bent en bepaalde klachten juist toenemen. Dat kan verwarrend zijn. Toch kunnen klachten tijdens een behandeltraject tijdelijk heftiger aanvoelen en kan dit samenhangen met het behandel- en herstelproces.
Je weet dat je veilig bent, maar je lichaam lijkt het tegenovergestelde te zeggen. Je probeert jezelf gerust te stellen, maar positieve gedachten maken geen enkel verschil. Als je dit vaker ervaart, kan het helpen om te zorgen voor meer zintuiglijke veiligheid. Maar hoe doe je dat?
Hoop kan een belangrijke rol spelen bij het herstel van een depressie, ook wanneer verbetering ver weg lijkt. Lees hoe hoop samenhangt met gedachten en gedrag, hoe je tekenen van vooruitgang kunt herkennen en hoe je hoop kunt versterken.
Depressie en paniekaanvallen zijn niet hetzelfde, maar kunnen wel tegelijkertijd voorkomen en elkaar beïnvloeden. In dit artikel leggen we uit wat een paniekaanval is, hoe paniek en depressie met elkaar samenhangen en wat je kunt doen wanneer je hier last van hebt.
Dopamine overload beschrijft een herkenbaar patroon waarbij je steeds op zoek bent naar snelle prikkels en beloningen. Lees wat dit met je motivatie en mentaal welzijn kan doen, hoe het samenhangt met depressieve klachten en hoe je bewuster met prikkels kunt omgaan.
Je hebt weken uitgekeken naar je afspraak. Je zit net lekker in het gesprek. Er komen belangrijke inzichten naar boven en hebt eindelijk woorden gevonden voor wat er speelt. Maar op dat moment zegt je behandelaar dat de tijd bijna om is. Je kijkt verbaasd op de klok en denkt: waarom voelt het zo kort?
Je hebt eindelijk de stap gezet om hulp te zoeken. Je gaat naar een psycholoog, volgt een behandeling voor depressie of werkt aan trauma’s uit het verleden. Je zou verwachten dat je je na een therapiesessie opgelucht of beter voelt. Maar je voelt je leeg, moe en lichamelijk uitgeput.
Veel mensen denken bij verwerking aan een groot emotioneel moment. Een therapiesessie waarin alles op zijn plek valt, je huilt of juist opgewekt bent, een grote last van je schouders die wegvalt en vervolgens verder kunt. In werkelijkheid verloopt verwerking vaak anders dan verwacht.
Iedereen twijfelt soms aan zichzelf. Meestal is dat tijdelijk en gekoppeld aan een specifieke situatie. Maar wanneer onzekerheid steeds aanwezig is en je dagelijks leven beïnvloedt, kan het meer zijn dan momenten van twijfel.
Je doet keihard je best om beter met emoties om te gaan. Je probeert rustig te reageren, emoties te voelen, grenzen aan te geven en respectvol te blijven. Toch loop je alsnog vast. Je raakt opnieuw overprikkeld, emoties stapelen zich op of je merkt dat je ineens veel heftiger reageert.
ADHD en depressie komen vaak samen voor. Misschien herken je het gevoel dat je constant moet vechten tegen je eigen hoofd. Moeite hebben met focus en structuur, snel overprikkeld raken, emotioneel uitgeput zijn en tegelijkertijd steeds minder energie, motivatie of plezier voelen.
Tijdens Mental Health Awareness Month wordt extra aandacht gevraagd voor psychisch welzijn, mentale klachten en het doorbreken van stigma’s rondom hulp zoeken. Hoe kan jij deze maand gebruiken om beter voor je mentale gezondheid te zorgen?